Een broedse kip van het nest krijgen
Begin mei bleef een van de hennen op het nest zitten. Niet een uurtje om te leggen, maar de hele dag, met de veren opgezet, een laag geblaas als ik in de buurt kwam en een pik naar mijn hand toen ik onder haar voelde. Onder haar lagen drie eieren, waarvan twee niet van haar. Ze was broeds: haar lichaam had besloten dat het tijd was om eieren uit te broeden, en dat ze zonder haan nooit een bevrucht ei zal zien, maakt voor dat besluit niets uit.
Een broedse hen laten zitten is geen optie bij ons. Ze komt nauwelijks van het nest af om te eten en te drinken, valt af, en in een hok van één bij één meter blokkeert ze de legplek van de andere twee, die dan hun eieren in het zand gaan leggen. Bovendien kan broedsheid weken duren. Het idee is daarom om haar lichaamstemperatuur en vooral de temperatuur van haar buik omlaag te krijgen, want die staat tijdens het broeden hoger en de buik is deels kaal om warmte op de eieren over te brengen.
Ik had gelezen over het onderdompelen in koud water. Dat heb ik niet gedaan: het is in mei nog fris, de schrik is groot en ik vond het een vervelende manier om iets te bereiken dat ook anders kan. In plaats daarvan heb ik een oude konijnenkooi met een gaasbodem op twee stenen gezet in de schaduw van de schuur, met water en voer erin maar zonder strooisel of nestmateriaal. Door de gaasbodem komt er lucht langs haar buik en kan ze geen warm kuiltje maken. Overdag zat ze daar, ’s nachts ging ze terug in het hok op een stok, niet in het nest, wat ik controleerde met een zaklamp.
De eerste dag protesteerde ze luid en zat ze plat op het gaas alsof het een nest was. De tweede dag stond ze meer dan ze zat. De derde ochtend liep ze in de kooi heen en weer en at ze normaal, en toen ik haar ’s middags in de ren liet, ging ze scharrelen in plaats van het nest op. Drie dagen dus. De eieren raap ik sindsdien twee keer per dag in plaats van één keer, omdat een vol nest het broeden lijkt uit te lokken, en ik heb de legbak met een stuk karton afgedekt in de uren na het leggen. Of het helpt weet ik niet zeker. Ze is dit seizoen niet meer broeds geworden.